Skip to content →

Tag: Le Scaphandre et le papillon

ชุดนักประดาน้ำ

จะเกิดอะไรขึ้น ถ้าวันหนึ่งเราตื่นขึ้นมา แล้วสิ่งเดียวในร่างกายที่ขยับได้คือตาหนึ่งข้าง

เมื่อวันอาทิตย์ ผมก็ได้ไปดูภาพยนตร์เรื่องหนึ่งที่อยู่ในชอร์ตลิสต์ของตัวเอง คือเรื่อง Le Scaphandre et le papillon (ชุดนักประดาน้ำกับผีเสื้อ) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทศกาลภาพยนตร์ฝรั่งเศส (ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทศกาลวัฒนธรรมฝรั่งเศสอีกที)

เนื้อเรื่องของภาพยนตร์เรื่องนี้ อิงมาจากเรื่องจริง ของผู้ชายชาวฝรั่งเศส ชอง-โดมีนีก โบบี อดีตบรรณาธิการของนิตยสารแอลของฝรั่งเศส “ชอง-โด” ประสบอาการเส้นเลือดในสมองแตก ที่ทำให้เขาอยู่ในอาการโคม่านานถึงยี่สิบวัน ก่อนที่จะตื่นมาเพื่อพบว่า ตัวเองเป็นอัมพาตตั้งแต่หัวจรดเท้า โบบีถูกระบุว่าเป็น locked-in syndrome ซึ่งเป็นอาการที่พบได้ยากมาก

โบบียังคงสามารถคิด ฟัง มองเห็น และได้กลิ่น แต่ส่วนเดียวในร่างกายที่ขยับได้คือ ตาซ้าย

ตาซ้ายของโบบีนี้เอง ที่กลายเป็นทางเดียวในการติดต่อสื่อสารกับโลกภายนอก จากร่างกายที่เหมือนกับขังจิตวิญญาณนี้ไว้ โบบีเริ่มต้นจากการกระพริบตาหนึ่งสำหรับ “ใช่” และสองครั้งสำหรับ “ไม่”

จากนั้น speech therapist ของเขาก็ใช้วิธีไล่อ่านตัวอักษรตามความถี่ของการใช้ในภาษาฝรั่งเศส และให้โบบีกระพริบตาเมื่อถึงอักษรที่ต้องการ ด้วยวิธีนี้เอง ที่โบบีสามารถสื่อสารออกมาเป็นคำ เป็นประโยค และสุดท้าย มีผลงานออกมาเป็นหนังสือหนึ่งเล่ม

หนังสือเล่มนั้นมีชื่อว่า Le Scaphandre et le papillon

โดยส่วนตัว ผมค่อนข้างชอบรูปแบบการนำเสนอของภาพยนตร์ ที่ส่วนใหญ่เป็นมุมมองผ่านตาข้างเดียวนี้ของโบบี และอารมณ์ขันที่ผ่านออกมาจากเสียงคิดของชอง-โด

ที่สำคัญ ถึงแม้หนังจะไม่ได้ซื่อสัตย์ต่อประวัติจริง หรือบันทึกที่โบบีเขียนผ่านตาข้างเดียวนั้นเต็มที่ แต่ก็พยายามทดแทนด้วยการสื่ออารมณ์ของการ “ถูกขัง” ที่ทำให้ใครหลายๆ คน ได้รับรู้ถึงค่าของชีวิต (ผมเห็นผู้ชมข้างหลังผมร้องไห้)

ให้เป็นอย่าง ชอง-โด โบบีนั้น แทบทุกคนคงจะบอกว่า ตายไปเลยยังดีเสียกว่าที่จะทำอะไรไม่ได้ แม้แต่จะไล่แมลงวันที่เกาะบนจมูก

แต่แม้แต่จะตาย ก็ยังทำเองไม่ได้!!

ช่างเป็นชีวิตที่น่าเศร้านะครับ

ลองคิดดูว่า ถ้าเหตุการณ์นี้ ไม่ได้เกิดขึ้นในประเทศฝรั่งเศส แต่เกิดในประเทศกำลังพัฒนา (ซึ่งจริงๆ ก็อาจจะมีเกิดอยู่แล้ว) คนๆ นั้น จะได้โอกาสอย่างที่ชอง-โดมีนีก โบบีได้ไหม?

เอาเป็นว่า ถ้าผมเกิดเป็น locked-in syndrome ขึ้นมา ขอร้องว่า “ใช้ภาษาอังกฤษ” อย่าไล่พยัญชนะไทย สระไทย และวรรณยุกต์ให้ผมต้องกระพริบตาเลยนะครับ

ผมตัดสินใจที่จะหยุดสงสารตัวเอง นอกจากตาของผมแล้ว มีสองสิ่งที่ไม่เป็นอัมพาต จินตนาการกับความทรงจำของผม
— ชอง-โดมีนีก โบบี (จากภาพยนตร์ ไม่แน่ใจว่าเอามาจากหนังสือหรือเปล่า)

2 Comments