Skip to content →

Tag: ethics

The results justify the means.

จริงๆ เวลานี้ผมควรจะต้องทำงานอะไรสักอย่างอยู่ แต่ก็ขอเสียเวลาเล็กน้อย ในขณะที่ไอเดียกำลังพุ่งเข้ามาในหัว เขียนบันทึกเล็กๆ เอาไว้

หลายๆ คนมักจะไม่ค่อยชอบใจนัก เวลาที่กล่าวถึงความคิดแบบ เอาแต่ผล ไม่สนใจวิธีการ บอกว่าเป็นวิธีการที่เลวร้ายบ้าง แล้วแต่จะว่ากันไป

จริงๆ แล้วผมก็เข้าใจและเห็นด้วยกับสิ่งที่คนเหล่านั้นสื่อออกมา แต่ก็อยากจะเสนออีกมุมหนึ่งว่า ถ้าเราปรับกรอบหรือนิยามของมันนิดหน่อย จริงๆ แล้วมันก็ไม่ใช่แนวคิดที่เลวร้ายเท่าไรนัก

ลองขึ้นต้นจากประโยคนี้ก่อน “ผมเชื่อว่า ผลลัพธ์เป็นตัวตัดสินวิธีการ”

แต่ผลลัพธ์ในที่นี้ ก็หมายถึงผลลัพธ์จริงๆ ผลทุกอย่างที่เกิดขึ้นทั้งหมด รวมถึงผลกระทบภายนอกทั้งหลาย (externalities)

ผมเชื่อว่าผลทั้งหมดที่เกิดขึ้น จะเป็นตัวตัดสินได้ว่า วิธีการที่เราใช้ มันดีหรือไม่ดี เหมาะหรือไม่เหมาะ ลองดูจากตัวอย่างที่คุณโตมรเขียนถึงไว้ในโอเพนออนไลน์

ผมยืนสั่งกาแฟอยู่หน้าเคาน์เตอร์ แต่ก็มีคนอีกราวสามร้อยคนในความรู้สึก พากันเบียดเสียดเยียดยัดเข้ามากองหน้าเคาน์เตอร์ ไม่ใช่เพื่อสั่งกาแฟ แต่เพื่อถ่ายรูป ถ่ายเสร็จแล้วก็ไป

เมื่อเอาตัวรอดกลับมาจากกองทัพนักถ่ายรูปได้สำเร็จแล้ว ผมรู้สึกกับตัวเองอยู่ลึกๆว่า ดูเหมือนเวลานี้ บ้านเราจะมีแต่คนเชื่อว่า The Results always justify the means. หรือ ‘ผล’ เป็นตัวการตัดสิน ‘วิธีการ’ กันไปเสียหมดแล้ว

ผลก็คือ เราได้กองทัพนักถ่ายรูปที่ไม่มีความเกรงใจคนอื่น ถ่ายข้ามหัวคนอื่น ถ่ายรูปโดยไม่มีความเคารพต่อเจ้าของสถานที่ เอะอะเฮฮาสนุกสนานเพราะถือว่าเป็นวันพักผ่อนของฉัน ไม่เกรงใจคนอื่นๆที่มาใช้สถานที่เดียวกัน (ผมไม่แปลกใจอีกแล้ว ที่นักถ่ายรูปบางคนจะถูกนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นลุกขึ้นมาตั๊นหน้า หรือร้านบางร้านจะต้องออกกฎถึงขั้นสั่งห้ามถ่ายรูป!)

ถ้าเกิดเราใช้กรอบหรือนิยามที่กล่าวมา ผลในกรณีนี้คืออะไร ผลในที่นี้ไม่ได้มีแค่รูปที่ถ่ายได้ แต่ผลในที่นี้ รวมถึง welfare ที่ลดลงของคนอื่นๆ ด้วย มันก็เป็น “ผล” จากวิธีการนั้นเหมือนกัน

อย่างกรณีที่พูดถึงการเอาทักษิณออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ผลอาจจะชัดยิ่งขึ้นไปอีก ก็ความเชื่อมั่นที่ลดลงของหลายๆ สิ่งที่เราเห็นกัน ไม่ใช่ “ผล” ของ “วิธีการ” ที่เลือกมาใช้นี้หรือ

ผมเชื่อว่า เวลาที่เราบอกว่า “เราต้องสนใจวิธีการ” จริงๆ แล้ว ความหมายมันก็คือ เราต้องสนใจผลอย่างอื่นที่เกิดขึ้น นอกเหนือไปจากผลเป้าหมายที่เราต้องการ (รูปถ่าย, ทักษิณออก, ฯลฯ) เท่านั้นเอง

5 Comments